आनंदामृत
(ओवीबद्ध ग्रंथ)
सद्गुरु कैसा करावा हा प्रश्न । याचे सांगतो गा निरूपण ।
कवणा गेलिया शरण। मुक्ति लाभे ? ॥१॥
कवण सद्गुरु कैसा करावा ? कवणापायी भाव ठेवावा ?
की जो तया अन भवा । पाववील ॥२॥
जगी बहुविध संतजन । कित्येक ते पोटाकारण ।
कित्येक ध्यानस्थ मौन धरून । बसती पहाडी ॥३॥
कित्येक भजनी संत होती । कित्येक नवविधा पंथ धरिती ।
कित्येक योगरूपे राहती । जगामाजी ॥४॥
कित्येक मचविती ढोंग । कित्येक घेती स्वामी- सोंग ।
कित्येक औदासीन्याचा रोग । शिरी धरिती ॥५॥
कित्येक दाविती चमत्कार । भूत - भविष्याचे आडंबर ।
कित्येक परोक्षी निर्भर । जगामाजी ॥६॥
कित्येक नारळ दुपट्टा घेती । जनी बहूत शिष्य करिती ।
शिष्यास सेवे राबविती । मी गुरु म्हणवोनिया ॥७॥
कित्येक विदेहरूपे राहती । कित्येक कोणासहि न कळती ।
कित्येकांची सिद्ध स्थिति । अबाधित राहे ॥८॥
गुरु शोधावा यामधून । सत्य मत तयाचे जाण ।
नित्यानित्य-विवेक करून । पाहील जो सत्यवस्तु ॥९॥
न घे जो शिष्याची सेवा । शिष्य गुरुत्वे मानावा ।
सत्य - स्वरूपी मेळवावा । ऐसे मत ॥१०॥
शमदमादि साधने । ठेवियली स्वाधीन जेणे ।
स्वरूपावाचून अन्य नेणे । सोहं तोचि सद्गुरु ॥११॥
ऐसा करावा सद्गुरुराव । तेथे वसावा शुद्ध भाव ।
करील जो पार नाव । सत् शिष्याची ॥१२॥
जी जी निघेल परमार्थ शंका । सदगुरु फेडोल ती कुशंका ।
सत् शिष्याचा मान राखा । असे म्हणोनिया ॥१३॥
ज्याचा असेल शुध्दभाव । तया नलगे काही उपाव ।
कोणताहि फळे त्या गुरुदेव । सुदृढतेने ॥१४॥
शद्ध भाव व्हावयासी । जावे लागे संतापाशी ।
या कारणेच मानसी । गुरु भजावा ॥१५॥
जयाची फिटे अज्ञानदृष्टि । लागे चित्तशद्धीचिये पाठी ।
कित्येक मचविती ढोंग । कित्येक घेती स्वामी- सोंग ।
कित्येक औदासीन्याचा रोग । शिरी धरिती ॥५॥
कित्येक दाविती चमत्कार । भूत - भविष्याचे आडंबर ।
कित्येक परोक्षी निर्भर । जगामाजी ॥६॥
कित्येक नारळ दुपट्टा घेती । जनी बहूत शिष्य करिती ।
शिष्यास सेवे राबविती । मी गुरु म्हणवोनिया ॥७॥
कित्येक विदेहरूपे राहती । कित्येक कोणासहि न कळती ।
कित्येकांची सिद्ध स्थिति । अबाधित राहे ॥८॥
गुरु शोधावा यामधून । सत्य मत तयाचे जाण ।
नित्यानित्य-विवेक करून । पाहील जो सत्यवस्तु ॥९॥
न घे जो शिष्याची सेवा । शिष्य गुरुत्वे मानावा ।
सत्य - स्वरूपी मेळवावा । ऐसे मत ॥१०॥
शमदमादि साधने । ठेवियली स्वाधीन जेणे ।
स्वरूपावाचून अन्य नेणे । सोहं तोचि सद्गुरु ॥११॥
ऐसा करावा सद्गुरुराव । तेथे वसावा शुद्ध भाव ।
करील जो पार नाव । सत् शिष्याची ॥१२॥
जी जी निघेल परमार्थ शंका । सदगुरु फेडोल ती कुशंका ।
सत् शिष्याचा मान राखा । असे म्हणोनिया ॥१३॥
ज्याचा असेल शुध्दभाव । तया नलगे काही उपाव ।
कोणताहि फळे त्या गुरुदेव । सुदृढतेने ॥१४॥
शद्ध भाव व्हावयासी । जावे लागे संतापाशी ।
या कारणेच मानसी । गुरु भजावा ॥१५॥
जयाची फिटे अज्ञानदृष्टि । लागे चित्तशद्धीचिये पाठी ।
तये स्वरूप-ज्ञानासाठी । सद्गुरु करावा ॥१६॥
अद्वैत करील जो वृत्ति । षविकारांतुनि फिरवी मति ।
सदा नामस्मरण-पंक्ति । घोषवी जो ॥१७॥
ऐसा काढावा शोधून । सिद्धस्थिति ज्याची जाण ।
तया साष्टांगे नमन। करावे वेगी ॥१८॥
करावे आज्ञेचे पालन । वेचूनि घ्यावे ज्ञानकण ।
तत्त्वनिष्ठेने सेवा पूर्ण । शंका-समाधान निश्चये ॥१९॥
यास्तव शिष्य कैसा असावा ? जेणे परमार्थ साधावा ।
जयास मोक्षचि व्हावा । यमनियमी बरबा तोचि तो ॥२०॥
अपरोक्ष नाही मज ज्ञान । मी तो बालक अज्ञान ।
परी सद्गुरुकृपे करून । वदलो असे ॥२१॥
इतिश्री आनंदामृत ग्रंथे । वेदान्तसार संमते ।
तुकड्यादास विरचिते । दशम प्रकरण संपूर्णम् ॥२२॥